Protestan Kiliseler Derneği tarafından yayınlanan Hak İhlalleri İzleme Raporu 2019’da yer alan yabancı yabancı uyruklu Protestan kilise görevlilerinin Türkiye’deki kiliselerde görev yapmasına engel olan uygulamalar TBMM gündemine taşındı. Mardin Milletvekili Tuma Çelik, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun yanıtlaması istemiyle konuyla ilgili soru önergesi verdi. 

Mardin Milletvekili Tuma Çelik, rapora atıfta bulunarak yabancı uyruklu Protestan din adamlarına verilen ve Türkile’ye girişlerini ön izne bağlayarak fiilen yasaklamaya dönüşen N-82 uygulaması hakkında bilgi istedi. 

Çelik soru önergesinin girişinde, din görevlisi yetiştiremeyen Türkiye’deki Hristiyan Protestan toplumunu için bu uygulama fiilen ibadet etmesinin yasaklanması olduğuna dikkat çekerek insan hakları sözleşmesine aykırı olan bu uygulamaya son verilmesi gerektiğini ifade etti. Celik önergesinde İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun cevaplaması için şu soruları sordu: “Son bir yıl içinde N82 kodu verilen kaç kişinin vizesi iptal edilmiştir? İptal edilen kişilerden kaç kişinin suç işlediğine dair mahkeme kararı vardır? Türkiye’deki Hristiyan Protestan Kiliselerinin faaliyetleri yasak mıdır? Yasağa ilişkin herhangi bir mahkeme kararı var mıdır? Bakanlığınız, vize başvurusu reddedilenlerin açtığı davalarda yaptığı savunmalarda neden kilise faaliyetlerini gerekçe olarak göstermektedir? Türkiye’deki Hristiyan Protestan Kiliselerinde çalışacak olan din görevlilerinin Türkiye’ye girişleri için neden kolaylık sağlanmamaktadır? Kiliselerde görev yapacak olan din görevlilerine neden N82 kodu verilmektedir? Son bir yıl içerisinde Türkiye’ye vize başvurusu yapan kaç kişinin başvurusu reddedilmiştir?”

Söz konusu soru önergeni tam metni ise şu şekilde;

Türkiye Protestan Kiliseleri Derneği’nin 2019 yılı raporuna göre, yabancı uyruklu din görevlilerinin Türkiye’de çalıştırılmasına ilişkin ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır. Son bir yıl içinde 35 Protestan din görevlisinin ya Türkiye’ye girişine izin verilmemiş ya da vizeleri iptal edilmiştir. Bu sayı din görevlilerinin aileleriyle beraber 100’ü geçmektedir. Türkiye’ye girişlerine izin verilmeyen din görevlileri uzun yıllardır Türkiye’de aileleriyle beraber yaşayan kimselerdir.

Yine raporda yer alan bilgilere göre, bu insanların tamamına yakını N82 (Türkiye’ye girişi ön izne bağlı) kodu almıştır. N82 kodu bir giriş yasağı olmamasına rağmen, pratikte vize başvurusu yapanların tamamının başvuruları reddedilmiştir. Giriş yasağına gerekçe olaraksa kilise faaliyetleri gösterilmiştir.

Bu uygulama, gerekli izinleri alınmış, yasal olarak faaliyet gösteren kiliselerin yasa dışı faaliyet yürüttüğü izlenimi yaratmaktadır. Din görevlisi yetiştiremeyen Türkiye’deki Hristiyan Protestan toplumunu için bu uygulama fiilen ibadet etmesinin yasaklanmasıdır. Bu uygulama insan hakları sözleşmelerine aykırıdır. Bakanlık, sistematik olarak din görevlisi olarak Türkiye’ye gelenlerin vizelerini iptal etme, yeni din görevlilerinin gelmesini engellemektedir. Fiilen devam eden bu uygulamaya son verilmelidir.  

Bu bağlamda,

  1. Son bir yıl içinde N82 kodu verilen kaç kişinin vizesi iptal edilmiştir?
  2. İptal edilen kişilerden kaç kişinin suç işlediğine dair mahkeme kararı vardır?
  3. Türkiye’deki Hristiyan Protestan Kiliselerinin faaliyetleri yasak mıdır? Yasağa ilişkin herhangi bir mahkeme kararı var mıdır?
  4. Bakanlığınız, vize başvurusu reddedilenlerin açtığı davalarda yaptığı savunmalarda neden kilise faaliyetlerini gerekçe olarak göstermektedir?
  5. Türkiye’deki Hristiyan Protestan Kiliselerinde çalışacak olan din görevlilerinin Türkiye’ye girişleri için neden kolaylık sağlanmamaktadır?
  6. Kiliselerde görev yapacak olan din görevlilerine neden N82 kodu verilmektedir?
  7. Son bir yıl içerisinde Türkiye’ye vize başvurusu yapan kaç kişinin başvurusu reddedilmiştir?